Door Joost Reinaerts op 30 mei 2017

Leven zonder vrees,

Twee jongens naast mij in de trein van Amsterdam naar Heerlen. Ik kijk uit het raam naar het mooie Nederlandse landschap en ben ongevraagd getuige van hun gesprek. Onder hun stoere petjes zitten twee bange jongens. Ze hebben het over oorlog. Ik begrijp dat ze bang zijn om ooit een oorlog mee te maken. Niet veel later stappen ze uit in Den Bosch. Aangezien het wat rustiger wordt besluit ik wat te lezen en niet veel later lees ik in een tijdschrift dat veel jongeren deze vrees delen. Soms lijkt toeval niet te bestaan.

Ik leg het tijdschrift weg. Want ik kan mij niet meer concentreren. Toen ik jonger was dacht ik nooit over oorlog na. Waardoor komt het dat die jongens én ik hier wel rekening mee houden? Oorlog? Dat was iets uit een ver verleden met pijnlijke hoofdstukken in onze familiegeschiedenis.

Mijn overgrootvader Adam Heitz, eenvoudig mijnwerker uit Ubach Palenberg, lag namelijk vandaag precies 100 jaar geleden als Duitse soldaat in de loopgraven van Noord-Frankrijk. In augustus 1914 was hij net als miljoenen andere mannen opgeroepen en 3 jaar later vocht hij nog steeds in de modder van Frankrijk. Hij zou als held terugkomen maar was getraumatiseerd. Genoeg gezien om te walgen van oorlog. Het land waarvoor hij 4 jaar bloed, zweet en tranen vergoten had zou zijn kleinzoon Jakob Martens een oorlog later naar Sachsenhausen deporteren. Jakob Martens overleefde deze hel en liep in 1945 te voet door een vernield Europa naar huis. Uitgeput, getraumatiseerd en met een dikke buik van de honger zou hij thuiskomen.

Op de puinhopen van twee wereldoorlogen werd mijn vader in 1951 geboren. Hij groeide op in vrede, maar de oorlog was nooit ver weg. Vrede was belangrijk en hij zou een overtuigd pacifist worden. De gruwelverhalen van twee generaties hielpen hem hierbij uitstekend. Toen ik als jongetjes buiten te enthousiast soldaatje speelde en de winnaar ‘ Amerika’ wilde zijn nam hij me mee naar het Amerikaans kerkhof in Margraten. Hij wees de graven aan en zei: ‘Hier liggen je winnaars.’ De magie rondom oorlog moest zo vroeg mogelijk gedoofd worden. Leven zonder oorlogsvrees, dat vergt wel bewustzijn.

Hebben die twee jongens gelijk en moeten we bang zijn voor oorlog? Maar wat is bang zijn voor oorlog in vergelijking met angst in tijden van oorlog? Is angst niet veel ingrijpender dan ‘bang’ zijn’? Angst om door een granaat uiteen gerukt te worden. Angst om zomaar door een willekeurige kampbewaker doodgeschoten te kunnen worden? Of angst in het hier en nu. Waar fanatici kinderen met een zak chips lokken om ze vervolgens op te blazen? Maar liever bang dan doodsangst…

Een leven zonder vrees zou veel fijner zijn. Ik gun het iedereen! Angst is een slecht raadgever. Angst zet mensen tegen elkaar op. Angst leidt tot haat. Laten we vandaag vrijheid vieren zonder vrees. Zonder bang te zijn voor oorlog. Leef zonder vrees, feest zonder vrees.

Daarom: Vrijheid. Blijheid.

Geniet! Het kan morgen zomaar afgelopen zijn.

Geniet.

Joost Reinaerts

Joost Reinaerts

   

Meer over Joost Reinaerts