4 Werken en meedoen

In ‘Van Waarde. Sociaaldemocratie voor de 21ste eeuw’ wordt de behoefte van goed werk als een van de vier klassieke sociaaldemocratische waarden genoemd. Het vinden van werk is niet voor iedereen gemakkelijk en soms heb je daarbij hulp nodig. Dit kan zijn omdat je een arbeidsbeperking hebt, tijdelijk geen werk kunt vinden of een opleiding hebt gevolgd waarin geen baan te vinden is. De PvdA Heerlen is voor ondersteuning die gericht is op het vinden van werk én het vergroten van de zelfredzaamheid van de burger. Werk is immers goed voor mensen: het voorkomt een maatschappelijk isolement en geeft mensen zingeving. Daarnaast betekent het ook dat mensen meer financiële armslag krijgen en minder een beroep hoeven te doen op sociale voorzieningen.

De afgelopen periode hebben we grote stappen in gezet in Heerlen op het gebied van arbeidsparticipatie. Wij waren hofleverancier van de VDL Nedcar trajecten. Vele Heerlenaren hebben zo vanuit de bijstand een baan kunnen vinden. Deze trajecten zullen we onverminderd voortzetten. Daarnaast is het zaak om mensen in de bijstand voor te bereiden op de werkvloer. Dit kan door hen werk te laten verrichten dat aanvullend is op de bestaande banen in de stad. Er mag geen sprake zijn van verdringing, maar het gaat om die extra dienstverlening of toezicht die anders niet zou gebeuren. Dat kan bij de gemeente zelf, maar ook bij culturele instellingen of op straat. Deze tegenprestatie mag gevraagd worden van mensen in de bijstand en daarom hebben we in Heerlen ook al jaren projecten als Baanbrekend Werk en Werk voor Heerlen. Wie een passend werkaanbod weigert, wordt gekort op de uitkering. Dat gebeurt ook als iemand afspraken over scholing, re-integratie of vrijwilligerswerk niet nakomt.

De PvdA blijft de komende jaren alle energie concentreren op de smart services en de creatieve industrie. Beide sectoren maken Heerlen onderscheidend en sluiten aan bij innovatie en nieuw ondernemerschap. Wel zullen we deze sectoren meer met elkaar verbinden en meer de aansluiting laten maken met de binnenstad zodat zij ook tastbaarder worden voor burgers.

Er is voldoende reden om ons zorgen te maken over de gemeentelijke en, in breder verband, regionale bedrijvigheid. De snelle technologische en markttechnische veranderingen roepen de vraag op of onze bedrijvigheid wel in staat is met deze dynamiek om te gaan. Het is aan de overheid om die dynamiek te onderkennen en in goede banen te leiden. Dat kan echter alleen in samenwerking met bedrijfsleven en onderwijs. De komende periode moet een nieuw economisch beleid worden opgesteld binnen de context van Zuid-Limburg dat de regio voorbereidt op de uitdagingen van deze eeuw.

Werk moet lonen en de PvdA Heerlen staat voor het minimumloon. Voorkomen moet worden, dat arbeidsgehandicapten gedwongen worden aan de slag te gaan onder het
minimumloonniveau. Het uitgangspunt voor mensen met een WSW-indicatie is: zoveel mogelijk werk in reguliere banen. We gaan uit van wat iemand kan. Voor wie niet kan
werken in een reguliere baan bieden we een beschermde arbeidsplaats.

We gunnen bij aanbestedingen alleen onder de voorwaarde dat de aannemende partij minimaal 5 procent van de personele kosten gebruikt voor de inzet van langdurig werklozen, jongeren en arbeidsgehandicapten (social return on investment). Bij (bouw)projecten van de gemeente worden in de aanbestedingsprocedure voorwaarden opgenomen waardoor het project conform het leer/werk-trajectleerlingbouwplaatsen’ wordt ingericht en uitgevoerd. Wij willen dat de gemeente zelf het goede voorbeeld geeft door voldoende stageplekken en werkervaringsplaatsen aan te bieden binnen de eigen organisatie en minimaal 5 procent van de arbeidsplaatsen te reserveren voor langdurig werklozen en arbeidsgehandicapten.

Als mensen problematische schulden hebben, gaat vrijwel hun hele aandacht uit naar het oplossen van de schulden, waardoor er problemen op het werk ontstaan of mensen niet eens meer de energie hebben om een baan te zoeken. Mensen zoeken vaak pas hulp als de schuld al te hoog opgelopen is en dan moet er dus snel gehandeld worden. We hebben er in Heerlen voor gekozen om zelf de eerste intake te doen als inwoners problematische schulden hebben. In Heerlen melden zich circa 1000 inwoners per jaar bij het loket schuldhulpverlening. We moeten constateren er slechts 250 inwoners geholpen worden. Dat is wat de PvdA betreft volstrekt onvoldoende. We willen dat iedereen die zich meldt binnen een korte termijn geholpen wordt. Ze moeten binnen twee weken helderheid hebben over welke hulp ze kunnen krijgen. Daarnaast willen we dat er meer voorlichting wordt gegeven. Vanuit de Krediet Bank Limburg zijn er lespakketten beschikbaar die op Heerlense scholen verplicht lesmateriaal moeten zijn. Problematische schulden zijn immers op termijn net zo een groot probleem als overgewicht.

In de maatschappij zien we een grote toename van Zelfstandigen Zonder Personeel (zzp-ers). Dat zijn aan de ene kant mensen die er bewust zelf voor kiezen, maar aan de andere kant ook mensen die ten gevolge van de crisis ontslagen zijn en vervolgens via het zzp-schap weer geld proberen te verdienen. Een van de grote gevolgen van het zzp-schap is dat je afgesloten wordt van een aantal basisvoorzieningen die elke werknemer heeft in Nederland. Het recht op een uitkering stopt en je kunt niet deelnemen aan een schuldhulpverleningstraject terwijl je als ZZP-er actief blijft. Als PvdA willen we deze uitsluiting van ZZP-ers beëindigen. Daarnaast vinden we dat de ZZP-er, net als elke inwoner van Heerlen, in aanmerking moet komen voor het minimabeleid.

De uitvoering van de Wet maatschappelijke ondersteuning biedt ons als gemeente de kans om inwoners te ondersteunen bij het zo lang mogelijk onderdeel blijven uitmaken van de Heerlense samenleving, op het gebied van wonen, leven, dagbesteding en vrije tijd. Dit moeten we nog veel meer dan dit tot nu toe gebeurt doen door burgers zich echt onderdeel te laten voelen van deze samenleving. Wmo moet niet gaan over het pamperen van inwoners en het verzilveren van rechten op ondersteuning. Wmo moet gaan over de talenten en mogelijkheden die iedere inwoner heeft en wat we als samenleving kunnen doen om inwoners te ondersteunen bij het benutten van deze mogelijkheden. De PvdA Heerlen gaat hierbij voor een passend en kwalitatief goed aanbod op maat aan zorg en ondersteuning voor iedere burger die dit nodig heeft. Hierbij zien we de gemeente niet als alwetende overheid die alle ondersteuningsvraagstukken oppakt via een voorzieningenaanbod, maar we kijken ook naar maatschappelijke partners, zoals verenigingen, zorgaanbieders, sociale netwerken in de naaste omgeving van burgers en onderwijs. Hieruit kunnen tal van creatieve, mooie en toegespitste oplossingen komen. De gemeente moet nog veel meer optreden als inspirator, stimulator en regisseur om oplossingen op maat vanuit de samenleving tot stand te brengen.

Meedoen is niet voor alle Heerlenaren even vanzelfsprekend. Zij worden lichamelijk of geestelijk beperkt in hun mogelijkheden. Het is zaak dat de gemeente zoveel mogelijk de letterlijke en figuurlijke drempels wegneemt. We doen dat al in onze eigen gebouwen, maar in de komende periode wil de PvdA dat de inclusieve stad een aparte portefeuille wordt met een programma om de hele Heerlense samenleving te laten werken aan een stad zonder belemmeringen.

Als PvdA Heerlen maken wij ons grote zorgen over het feit dat mensen met een bijstandsuitkering uit de Randstad verhuizen en in Heerlen neerstrijken. Terwijl het aantal mensen uit de regio dat doorstroomt naar de bijstand juist afneemt, neemt het aantal mensen met een dergelijk uitkering dat naar deze regio verhuist sterk toe. In 2015 en 2016 lag dat cijfer voor Heerlen boven de 400. Het zijn vooral de goedkope kamerverhuurpanden van huisjesmelkers waar de uitkeringsverhuizers terecht komen. We zullen de kamerverhuur in Heerlen keihard gaan aanpakken door een plafond in te stellen gerelateerd aan de lokale behoefte. We zullen streng handhaven op de kwaliteit van de kamerverhuur, maar ook de optie bieden om kamers om te zetten naar kwalitatief betere appartementen.